નર્મદા નદી પર નિબંધ Narmada River Essay in Gujarati

આજનો આપણો વિષય નર્મદા નદી પર નિબંધ છે અને આજે તમને બતાવીશું કે Narmada River Essay in Gujarati ઉપર નિબંધ કેવી રીતે લખી શકાય. તમે Narmada River Essay in Gujarati વિષય પરનો નિબંધ શોધતા શોધતા અમારી વેબસાઈટ પર આવ્યા છો તો તમને નીચે પ્રમાણે 2 નિબંધ જોવા મળશે.

નર્મદા નદી પર નિબંધ Narmada River Essay in Gujarati
Narmada River

નર્મદા નદી પર નિબંધ Narmada River Essay in Gujarati 300 Words

પ્રસ્તાવના

નર્મદા એ મધ્ય ભારતની મુખ્ય પૂર્વ-પશ્ચિમ નદી છે, જેને ગંગા તરીકે આદરવામાં આવે છે, જે મધ્ય પ્રદેશ અને ગુજરાત રાજ્યમાંથી વહે છે. નર્મદા નદી મહાકાલ પર્વતના અમરકંટક શિખરમાંથી નીકળે છે. નર્મદાને સર્વત્ર એક શુભ નદી તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે અને તેના સ્ત્રોતથી લઈને તેના સંગમ સુધી કરોડો તીર્થસ્થાનો છે.

ઉપનામ

નર્મદા નદી ભારતમાં વહેતી સૌથી પવિત્ર નદી છે. હિંદુ સમુદાયમાં ગંગા, ગોદાવરી અને નર્મદા નદીઓનું વિશેષ મહત્વ છે. પુરાણોમાં આ નદીને રેવા કહેવામાં આવી છે. આ જ કારણ છે કે નર્મદા નદીને રેવા નદી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

ત્રીજી સૌથી લાંબી નદી

નર્મદા નદી ભારતીય ઉપખંડમાં વહેતી પાંચમી સૌથી લાંબી નદી છે. ગોદાવરી અને કૃષ્ણા નદીઓની જેમ, નર્મદાને પણ સમગ્ર દેશમાં વહેતી ત્રીજી સૌથી લાંબી નદી કહેવામાં આવે છે.

ભારતના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં તેમના અસાધારણ યોગદાનને કારણે તેમને “મધ્યપ્રદેશની જીવનરેખા” કહેવામાં આવે છે. તે મૈકલ પર્વતના અમરકંટક શિખર પરથી ઉગે છે, મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતમાંથી પસાર થાય છે અને ખંભાતના અખાત પાસે અરબી સમુદ્રમાં જોડાય છે.

નર્મદા નદી ક્યાંથી નીકળે છે?

નર્મદા નદીનું મૂળ મધ્ય પ્રદેશમાં સ્થિત મૈકલપર્વતનું અમરકંટક શિખર માનવામાં આવે છે. આમ નર્મદા અમરકંટકમાંથી નીકળે છે અને પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ વહે છે અને ખંભાતના અખાતમાં જોડાય છે.

નર્મદા બચાવો આંદોલન

આ નદીના કિનારે ભારતના ઘણા શહેરો આવેલા છે. કરોડો લોકોની આસ્થાના પ્રતિક સમાન આ નદીના રક્ષણ માટે નર્મદા બચાવો આંદોલન પણ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ લેખમાં, આપણે ભારતની પ્રખ્યાત નર્મદા નદી વિશે રસપ્રદ માહિતી મેળવીએ છીએ.

આ નદીનું વર્ણન હિંદુ ધાર્મિક ગ્રંથો વેદ અને પુરાણોમાં પણ જોવા મળે છે. મહાન ઋષિ વેદ વ્યાસે સ્કંદ પુરાણમાં નર્મદા નદીનો રેવા તરીકે ઉલ્લેખ કર્યો છે. કહેવાય છે કે આ નદી ભગવાન મહાદેવ એટલે કે શિવના પરસેવાથી નીકળે છે.

શિવના પરસેવાથી 12 વર્ષની બાળકીનો જન્મ થયો, જેનું નામ ભગવાન વિષ્ણુએ ‘નર્મદા’ રાખ્યું હતું. કહેવાય છે કે હજારો વર્ષની કઠોર તપસ્યાના બળ પર આ દિવ્ય કન્યાને ભગવાન શિવ તરફથી અનેક અનોખા વરદાન મળ્યા હતા.

નર્મદા નદી પર નિબંધ Narmada River Essay in Gujarati 500 Words

પ્રસ્તાવના

એવું માનવામાં આવે છે કે નર્મદા નદીમાં જોવા મળતી દરેક શિલા શિવલિંગ છે. એવું કહેવાય છે કે નર્મદા નદીના માત્ર દર્શનથી યમુનાને સાત વાર, સરસ્વતીને ત્રણ વાર અને ગંગાને એક વાર ફળ મળે છે. ભારતની એકમાત્ર એવી નદી છે જે ફરે છે.

નર્મદા નદીનું મૂળ

ભારતની પવિત્ર નદી નર્મદાનું મૂળ મધ્ય પ્રદેશમાં માઉન્ટ માઈકલના અમરકંટક પાસે છે. તેના સ્ત્રોતને છોડ્યા પછી, નર્મદા નદી કપિલધારા નામનો ધોધ બનાવે છે. જબલપુર ગાઢ જંગલો અને ખડકોમાંથી પસાર થતા ઘણા વળાંકો અને વળાંકોમાંથી પસાર થાય છે.

આ નદી અમરકંટકમાંથી નીકળે છે અને 1300 કિલોમીટરથી વધુનું લાંબું અંતર કાપે છે. અંતે, તે ગુજરાતમાં ખંભાતના અખાત પાસે સમુદ્રમાં વહે છે.

નર્મદા નદીનો ડેલ્ટા કેમ નથી બનાવતી?

નદીઓ ડેલ્ટા બનાવે છે જ્યારે તેઓ કાંપ એકત્રિત કરે છે જે તેઓ તેમના પ્રવાહ સાથે વહન કરે છે. નદીઓમાંથી પાણીનો પ્રવાહ સમુદ્રને મળે તે પહેલાં ધીમો પડી જાય છે, ડેલ્ટા બનાવે છે.

પરંતુ નર્મદા નદીના કિનારે આવું પરિણામ જોવા મળતું નથી. આ નદીના મજબૂત પ્રવાહને કારણે ડેલ્ટાનું નિર્માણ શક્ય નથી. આ જ કારણ છે કે નર્મદા નદી ડેલ્ટા નથી બની શકતી.

નર્મદા નદી મધ્ય ભારતમાં અમરકંટકમાંથી નીકળે છે, 1077 કિમી લાંબા અંતરે વહે છે અને અર્વા સાગરમાં ભળે છે. આ દરમિયાન નર્મદા નદી મધ્યપ્રદેશના લગભગ 16 જિલ્લામાંથી પસાર થાય છે. આ મુખ્ય જિલ્લાઓના નામોમાં ખંડવા, ખરગોન, શહડોલ, મંડલા, હોશંગાબાદ, જબલપુર અને નરસિંહપુરનો સમાવેશ થાય છે.

નર્મદા નદી કયા રાજ્યોમાંથી પસાર થાય છે?

નર્મદા નદી મધ્ય ભારતમાં અમરકંટકમાંથી નીકળે છે અને મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતમાં થઈને અર્વા સાગરમાં જોડાય છે. આમ કહી શકાય કે નર્મદા નદી ભારતના બે રાજ્યોમાંથી પસાર થાય છે.

નર્મદા બચાવો આંદોલન

આ નદીના કિનારે ભારતના ઘણા શહેરો આવેલા છે. કરોડો લોકોની આસ્થાના પ્રતિક સમાન આ નદીના રક્ષણ માટે નર્મદા બચાવો આંદોલન પણ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ લેખમાં, આપણે ભારતની પ્રખ્યાત નર્મદા નદી વિશે રસપ્રદ માહિતી મેળવીએ છીએ.

આ નદીનું વર્ણન હિંદુ ધાર્મિક ગ્રંથો વેદ અને પુરાણોમાં પણ જોવા મળે છે. મહાન ઋષિ વેદ વ્યાસે સ્કંદ પુરાણમાં નર્મદા નદીનો રેવા તરીકે ઉલ્લેખ કર્યો છે. કહેવાય છે કે આ નદી ભગવાન મહાદેવ એટલે કે શિવના પરસેવાથી નીકળે છે.

શિવના પરસેવાથી 12 વર્ષની બાળકીનો જન્મ થયો, જેનું નામ ભગવાન વિષ્ણુએ ‘નર્મદા’ રાખ્યું હતું. કહેવાય છે કે હજારો વર્ષની કઠોર તપસ્યાના બળ પર આ દિવ્ય કન્યાને ભગવાન શિવ તરફથી અનેક અનોખા વરદાન મળ્યા હતા.

નર્મદા નદી કેમ પાછળની તરફ વહે છે?

નર્મદા નદી ભારતના મધ્ય પ્રદેશમાં મૈખલ પર્વતના અમરકંટક શિખરમાંથી નીકળે છે. નદી ત્યાંથી નીકળે છે અને મધ્યપ્રદેશ અને ગુજરાતમાં થઈને દરિયામાં મળે છે.

ફોલ્ટ વેલી નર્મદા નદીની વિરુદ્ધ દિશાનું ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય કારણ હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેનો ઢોળાવ પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ છે. આ જ કારણ છે કે નર્મદાનો પ્રવાહ અન્ય નદીઓથી વિપરીત પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ છે.

નર્મદા કોની પુત્રી હતી?

એક દંતકથા અનુસાર, નર્મદા રાજા મૈકલની પુત્રી હતી.

નર્મદા નદી પર કયો બંધ આવેલો છે?

નર્મદા નદી પર બે મોટા ડેમ છે. એક મધ્યપ્રદેશમાં જબલપુર પાસે આવેલ બરગી ડેમ છે અને બીજો ગુજરાતમાં સરદાર સરોવર ડેમ છે.

નિષ્કર્ષ

નર્મદા નદી મધ્ય ભારતમાં અમરકંટકમાંથી નીકળે છે અને મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતમાં થઈને અર્વા સાગરમાં જોડાય છે. આમ કહી શકાય કે નર્મદા નદી ભારતના બે રાજ્યોમાંથી પસાર થાય છે.આ નદીના કિનારે ભારતના ઘણા શહેરો આવેલા છે. કરોડો લોકોની આસ્થાના પ્રતિક સમાન આ નદીના રક્ષણ માટે નર્મદા બચાવો આંદોલન પણ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

FAQ’S (સામાન્ય પ્રશ્ન)

નર્મદા નદીનું ઉદ્દ્ભવ સ્થાન ક્યાં છે ?

નર્મદા નદીનું ઉદ્દભવ સ્થાન મધ્ય ભારતમાં અમરકંટકમાંથીનીકળે છે.

નર્મદા નદીનું બીજુ નામ શું છે ?

નર્મદા નદીનું બીજુ નામ રેવા છે.

Also Read: ઉનાળા પર નિબંધ

Leave a Comment